songtekst-gedicht

Het is alweer even geleden dat ik voor het laatst wat op mijn website heb geplaatst, dus hier weer even een update.

Wat is het toch prettig om een goed gedicht te lezen. Over het algemeen speur ik elke dag bijna een uur het internet af op zoek naar een goed gedicht en kijk ik dagelijks even in de krant. Het is heerlijk om gedurende de dag toch heerlijk even helemaal weg te zwijmelen en jezelf te verliezen in een goed gedicht. De laatste tijd richt ik me volledig op alle rijmschema’s binnen songteksten maar naast de rijmschema’s ook volledig op de diepgang binnen de verschillende nummers die elke week worden belicht in de Telegraaf. Sinds maanden heb ik nu een Telegraaf abonnement en hierin wordt ik elke week meegenomen in diverse songteksten en gedichten van dit moment.

Een voorbeeld hiervan zijn bijvoorbeeld de nummers van Marco Borsato. Wanneer je puur kijkt naar de songteksten van deze zanger zie je dat de songtekst bijna een gedicht op zich is. Neem nou even een stukje uit het nummer ‘Afscheid nemen bestaat niet’.

Afscheid nemen bestaat niet
Ik ga wel weg maar verlaat je niet
Lief, je moet me geloven
Al doet het pijn…

Ik wil dat je me los laat
En dat je morgen weer verder gaat
Maar als je eenzaam of bang bent
Zal ik er zijn..

Kom als de wind die je voelt en de regen
Volg wat je doet als het licht van de maan
Zoek me in alles dan kom je me tegen
Fluister mijn naam,
en ik kom eraan

Zie, wat onzichtbaar is
Wat je gelooft is waar
Open je ogen maar
En, dan zal ik bij je zijn
Alles wat jij moet doen
Is mij op m’n woord geloven

Je ziet in dit nummer meerdere rijmschema’s terugkomen maar ook vooral een diepere laag in de tekst.

gedicht-schrijven

Wat wil je precies vertellen? 

Wanneer je een gedicht gaat schrijven is het belangrijk om te bepalen wat je precies wilt vertellen, is er een onderliggende boodschap? Of misschien wil je wat vertellen over het cadeau? Het is belangrijk dat je dit van te voren goed bepaald zodat je het gedicht in een logische volgorde kunt schrijven. Daarnaast wordt het schrijven van een gedicht een heel stuk makkelijker wanneer je weet waar je het over wilt hebben.

Wees origineel

Het is altijd leuk om een origineel gedicht te ontvangen. Een gedicht waar echt de nodige tijd en moeite is ingestopt om het zo uniek mogelijk te maken. Vaak beginnen gedichten redelijk afgezaagd, met een aantal standaard zinnen. Zo kent natuurlijk iedereen de zin, ‘Sint zat te denken, wat hij jou moest schenken’, het is dus leuk om iets origineels te schrijven maar nog leuker om een origineel gedicht te ontvangen.

Denk na over een goed rijmwoord

Probeer van te voren na te denken over een goed rijmwoord.  Wanneer je dit van te voren duidelijk hebt kan je de zin erom heen bedenken. Stel je schrijft iets wilt schrijven over de Allerhande Box van Albert Heijn. Dan is het belangrijk dat je al weet waar je vervolgens op wilt rijmen. Je wilt immers twee zinnen op elkaar laten rijmen.

Voorbeeld:
Sjoerd heeft het koken uitgevonden
En is tegenwoordig enorm opgewonden
Hij ontvangt wekelijks een Allerhande Box van Albert Heijn
Tja die maaltijdbox vindt Sjoerd enorm fijn.

Maak je gedicht niet te moeilijk

Een gedicht draait om kwaliteit en absoluut niet om kwantiteit. Het is dus belangrijk om een leuk gedicht te schrijven waarbij je je niet teveel zorgen hoeft te maken om de lengte van het gedicht. Probeert een leuk en verrassend gedicht te schrijven, hier maak je ontvangen veel blijer mee dan een gedicht van 10 a4 met een onmogelijk en totaal niet originele inhoud. Goede korte gedichten zijn in veel gevallen ook veel krachtiger.

Zorg dat je gedicht goed loopt

Het is leuk wanneer het gedicht dat je geschreven hebt loopt als een trein. Dit kan je controleren door het gedicht keer op keer hardop voor te lezen. Je kan dan precies horen hoe het gedicht loopt en of er stukken in je gedicht zijn die je beter kunt aanpassen. Na de aanpassingen noem je de zin weer hardop en kijk je of het resultaat naar wens is. Soms helpt het ook om een aantal woorden te husselen zodat het stuk leesvriendelijker wordt.

Tot slot; zorg voor een mooie opmaak

Na hard werken heb je het beste gedicht ooit geschreven. Naast een top gedicht wil het oog natuurlijk ook wat. Het is dus leuk als je het gedicht een mooie opmaak meegeeft. Denk hierbij aan het gebruik van een mooie sierletter, een leuke kleur, papier dat er wat ouder uitziet. Of het gebruik van foto’s en afbeeldingen om bepaalde situaties herkenbaar te maken.

“Writersblock? Maar je kan toch over alles dichten?” Het is zo’n ontzettende dooddoener. Zeker wanneer je al aan het worstellen bent met je onderwerpen. Natuurlijk kan je overal over dichten, maar dat betekend nog niet dat die inspiratie komt omdat je een onderwerp gekozen hebt. Dichten komt van binnen, dat moet goed voelen. Inspiratie moet je krijgen, dat kan je niet afdwingen en daarom kan het zo ontzettend moeilijk zijn om het juiste topic te vinden. Gelukkig zijn er een aantal trucjes die jou creativiteit prikkelen. Hieronder staan een aantal stappen om je op weg te helpen.

De wandeling
Het blijft de beste remedie tegen een writersblock. Het halen van een frisse neus. Trek je wandelschoenen aan en stap de frisse lucht eens in. Begin gewoon met lopen, ongeacht waar je bent. Je kan naar het strand, het bos of zelfs gewoon lekker door de stad banjeren. Hou je ogen en oren open, maar spreek zelf niet. Zorg er voor dat je telefoon op stil staat. Het is de bedoeling dat jij je volledig concentreert op de buitenwereld. Laat de inspiratie naar jou toe komen. Tip: Tijdens de wandeling kan je een bepaald punt uit kiezen. Richt je volledig op dat punt en draai je dan eens een halve slag om. Wat zie je, voldoet dat aan je verwachtingen? Is er iets onverwachts? Wellicht zie je tijdens de wandeling iets wat je direct op een idee brengt. Je komt bijvoorbeeld iemand tegen met een leuke jas, een hippe jeans of mooie nieuwe sneakers. Dit zijn onderwerpen die je in je gedicht weer kan aanhalen.

Het gesprek
De uitspraak beter goed gejat dan slecht verzonnen bestaat uiteraard niet voor niets. Het is niet nodig om steeds opnieuw het wiel uit te vinden. Soms kan juist dat ene idee wat je gehoord hebt, of die ene opmerking die een vriend plaatste juist de aanleiding zijn. Deze opdracht is daar juist op ingericht. Kies een dag uit waarop je jezelf laat verplaatsen met het openbaar vervoer. Bus, trein, tram, het is om het even. In plaats van je oordopjes in te doen of met je neus de krant of je telefoonscherm in te duiken, pak je een pen en papier. Ontspan en luister. Is het muisstil? Omschrijf dat maar eens. Wat ruik je? Hoe zet je dat op papier? Zijn mensen aan het praten? Waar hebben ze het over? Is het realistisch of kan het een surrealistisch avontuur worden?

Emoties
Het beste voer om over te schrijven zijn emoties. Omschrijf maar eens iets wat je voelt, dat is ansicht al een hele uitdaging. Bovendien is de kans heel groot dat jij je op dit moment neutraal voelt. Je bent ontspannen, klaar om te schrijven, maar voelt niets bijzonders. Daarom moet je voor deze tip ook net iets verder graven. Je moet jezelf vragen stellen. Vragen waarbij je je wellicht oncomfortabel gaat voelen. Ga vervolgens maar eens na waarom je je zo voelt. Dat zou al een uitstekend uitgangspunt kunnen zijn. Tip: Een aantal vragen die jij jezelf kan stellen; Waar ben je nou echt bang voor, je diepste angst, maar heb je het nog nooit met iemand over gehad? Wat was het diepste punt uit je leven? Wanneer voelde jij je voor het laatste echt gelukkig en waarom? Wat is het meest smerige wat je ooit hebt gezien of meegemaakt? Ga op zoek naar de extreme ervaringen en schrijf.

Opdrachten
Mocht je na het doorlopen van deze tips nou nog niets hebben waar je over kan schrijven, dan is er nog altijd een laatste oplossing. Je kan immers online opzoek gaan naar zogenoemde schrijvers (writing) prompts. Deze korte opdrachten zijn in het leven geroepen om je aan het schrijven te krijgen. Zodra dit in je systeem zit zal je merken dat de fantasie weer toeneemt en voor je het weet zit je weer vol eigen ideeën. Writing prompts kan je overal vinden. Vaak bestaan ze uit een of twee zinnen en is het aan jou om er mee te doen wat je wilt. Denk bijvoorbeeld eens aan de opdracht; schrijf een gedicht op het ritme van een kinderliedje. Of; schrijf een gedicht met de woorden hengel, bengel, soepstengel. Je kan online duizenden sites vinden met verschillende opdrachten. Als je zoekt op poetry writing prompts zal je al een heel eind komen. De kans is klein dat je alles doorwerkt en tegen die tijd zal je echt geen opdrachten meer nodig hebben. Zie het als een kickstart.

Het schrijven van een goed gedicht
Ken je dat? Het is December, je bereidt je voor op de Sinterklaassurprise en iedereen hoopt dat jij hun naam hebt getrokken. Ze kijken namelijk niet uit naar het cadeau, maar naar jouw gedicht. Jij hebt altijd het meest sprekende rijmpje. Je weet mensen precies te omschrijven met een goed gevoel voor humor en jouw scherpe tong. Je zal dan ook nog dagen lang aan horen dat je eigenlijk je eigen bundel uit zou moeten brengen. Zelf twijfel je echter. Jouw werk lijkt in de verste verte niet op dat van Anneke Brassinga en de stijl van H.C. ten Berge vindt je drie keer niets. Het klopt, je zou graag een eigen bundel uit brengen, maar de waarheid is dat je niet weet waar je moet beginnen. Wij gelukkig wel.

Laat je niet intimideren
Er zijn mensen die hun neus ophalen wanneer een gedicht rijmt. Dat zien ze als kinderachtig en absoluut niet als een kunstvorm. Literaire gedichten hebben diepgang en moeten soms wel vijf keer gelezen worden voordat ze begrepen worden toch? Onzin! Een gedicht kan over alles gaan. Wil je dat het gedicht rijmt, dan is daar absoluut niets mis mee. Schrijf je een gedicht over oude sokken, leuk! Laat je de mond niet snoeren door de perceptie van andere mensen. Annie M.G. Smith schreef een wereldberoemd gedicht over de spin Sebastiaan. Drs. P liet zijn protagonist achterna zitten door hongerige Siberische wolven. Creativiteit kent geen grenzen. Of je nu over zwembandjes schrijft, of over Narcisus die voor het eerst zijn eigen spiegelbeeld ziet, niets is verkeerd. Schrijf dat wat in je opkomt en laat je niet begrenzen.

Lekker onlogisch
Wanneer je de verwachtingen van anderen los kan laten, zal je tot de ontdekking komen dat sommige gedichten helemaal niet kloppen. Soms heb je gewoon de zin om een reeks woorden achter elkaar op te schrijven, zonder dat ze enige betekenis hebben. Het mooie van dichten is dat dit allemaal kan. Binnen de wereld van het schrijven is dichten mogelijk de enige vorm waarbij je alle vrijheid van de wereld hebt. Vergelijk het met schilderen. Sommige schilderijen zijn net een foto, andere zijn een mengsels van alle kleuren op de wereld zonder dat er iets herkenbaars in te zien is. Voor jou eigen ontwikkeling is het van groot belang dat je niet bang bent van deze onzinnige gedichten. Ze openen de geest en verbreden je mogelijkheden. Het bevrijdt je van de ketenen van het dagelijkse leven. Geniet er dus zo uitgebreid mogelijk van!

Wat zie je echt?
Ons brein is zo geïnstrueerd dat we overal gelijk een label op plakken. Dit beperkt ons ontzettend in onze creativiteit. Op het moment dat je je hier bewust van bent, heb je de mogelijkheid om dit los te laten. Ga gewoon eens ergens zitten en kijk om je heen. Benoem de dingen niet, maar gebruik je gevoel. Wat zie je echt? Je zult zien dat die trein in een brullend monster veranderd, dat zich als een slang naar zijn volgende slachtoffer toesnelt. Dat vliegtuig in de lucht veranderd in een mens-etende draak. De zon veranderd in een grote lolly. Of misschien ben je juist wat duisterder. Dan kan het zijn dat je in iedere schaduw gevangen zielen ziet, of dat die dode vogel op straat veranderd in het paleis van de dood.

Laat alle tips los
“Stel een doel. Schrijf met een reden. Bedenk vooraf waar je over gaat schrijven. Gebruik altijd een omschrijving en nooit de benaming. Voorkom rijm.’ Nee. Simpel weg nee. De enige tip die je hoeft te onthouden is deze; schrijf. Schrijf dat wat in je op komt. Of het nu kort of lang is, rijmt of niet, schrijf. Leg je ziel en zaligheid er in. Schrijf een gedicht wat je ingefluisterd is door de wind, of helemaal vanuit je tenen komt. Een gedicht waarvan je maag dubbelklapt of je kippenvel krijgt. Een gedicht waar je om kan lachen of juist moet huilen. Schrijf. Schrijf. Schrijf!

 

 

Rijmwoorden, waar haal ik ze vandaan?

Als je een keer een gedichtje schrijft zal je wellicht alle mogelijke rijmwoorden verbaal uitspreken totdat je er bij twee uitkomt die helemaal lijken te kloppen. Wanneer je echter van plan bent om wat serieuzer te schrijven, dan kan je behoefte hebben aan wat meer mogelijkheden. Natuurlijk kan je zelf een uitgebreid dossier aanleggen met je favoriete woorden, maar je kan ook gebruik maken van een aantal handige hulpmiddelen.

Het grote rijmwoordenboek
Als je online op rijmwoordenboek zoekt, dan vindt je vele verschillende websites die jou extra ondersteuning bieden. Toch kan het zo zijn dat je niet altijd internet bij de hand hebt, of gebruik wilt maken van de computer. Het is daarom dan ook aan te raden om een echt rijmwoordenboek aan te schaffen. Net zoals alle andere woordenboeken in Nederland, heeft de Van Dalen ook een rijmwoordenboek. De kwaliteit is oud en vertrouwd en je zult er alles vinden wat je nodig hebt.

Andere dichters
Alle grootmeesters zijn groot geworden doordat zij in de leer zijn geweest bij andere kunstenaars. Of je nu schildert of schrijft, dat maakt geen enkel verschil. Je leert het snelste van de beste. Schroom je dus niet om veel gedichten te lezen en jou inspiratie hier uit op te doen. Vindt je een bepaalde verbinding mooi, schrijf hem dan op en kijk of je hem kan gebruiken. Muziek Laat je inspireren door dichterlijke muziek. Zet bijvoorbeeld eens wat Drs. P op en luister hoe hij speelt met woorden. Ramses Shaffy was de beste in het uitspreken van emoties. Je zult merken dat beide schrijver/zangers een bepaalde speelse natuur hebben. Of het onderwerp nu licht of zwaar is maakt daar niet eens bij uit. Dit komt omdat zowel Drs. P als Ramses hun eigen ritme hadden gevonden. Een beter voorbeeld kan je niet vinden.

Wiedewiedewiet, waar is rijmpiet?

“Sinterklaas zat laatst te denken, Wat zal onze Jantje eens schenken?”

Deze twee regels, iedereen die ooit het sinterklaasfeest heeft gevierd is er bekend mee. Het is met stipt op een de meest gejatte zin in de dichterswereld, en daarmee briljant. Is het echter een zin die je wilt blijven gebruiken voor je Sinterklaasgedichten? Die kans is klein. Het is immers zo standaard en je komt liever met iets unieks op de proppen. Om jou te helpen hebben we een aantal tips opgeschreven. Dan kan jij straks jou surprise een unieke twist geven.

Kort maar krachtig
De echte kunst voor het schrijven van een Sinterklaasgedicht zit hem in het kort en vlot zijn. Gebruik geen ellelange of moeilijke woorden en voorkom dat je er meer dan 10 in een zin gebruikt. Probeer een bepaalde cadans te voelen wanneer je schrijft, dat zorgt er voor dat het ritme in je gedicht logisch is. De zinnen kloppen en het aantal lettergrepen sluiten op elkaar aan.

To the point
Maak het een uitdaging om iemand precies te omschrijven zoals hij of zij is. Het is handig is je iemand daarvoor door en door kent. Pak een groot vel en schrijf kernwoorden op. Als jij die ene naam hoort, waar denk je dan aan? Wat is kenmerkend aan die ene persoon? Vraag eventueel andere mensen om wat steekwoorden, maar let wel op! Deze mensen moeten uiteraard niet in de groep van de surprise zitten. Vergeet daarnaast uiteraard niet om het positief en vriendelijk te houden. Sluit af met een compliment.

Origineel
We hebben het natuurlijk al kort gehad over de welbekende openingszin. Probeer dit soort clichés te vermijden. Probeer dingen net wat origineler te beschrijven. In plaats van Piet stopte snel een cadeautje in je schoen, maar moest er van mij pepernoten bij doen kan je ook het volgende schrijven in de paarse Nike’s van die lieve meid, kon piet behoorlijk wat pepernoten kwijt.

 

 

December is de maand van het dichten. Ieder jaar weer spenderen duizenden mensen duizenden uren aan sinterklaasgedichten. Ook met de kerst wordt er veel aan surprises gedaan, waar uiteraard net zo goed een gedicht bij hoort, het kerstgedicht. De vraag is alleen, waar begin je?

Stel een plan op
Oké, het is duidelijk dat het kerstgedicht moet rijmen, maar het is helemaal niet handig om je daar op te focussen. Het is een veel beter idee om van te voren een soort rode lijn te bedenken en daar je gedicht omheen te schrijven. Bij een sinterklaasgedicht is dit een stuk gemakkelijker omdat dit in onze cultuur is ingebakken. Het gaat over goed en stout zijn, dus je hebt meteen een vertrekpunt. De Kerstman heeft in Nederland echter veel minder betekenis. Kerstmis wordt nog voornamelijk vanuit een religieus standpunt gevierd. Daarom zal je iets meer moeite moeten doen om een verhaal te verzinnen. Uiteraard kan je het nog steeds over de goede en stoute eigenschappen hebben, maar je kan het ook wat diepgaander aanpakken. Kerstmis gaat immers over verbondenheid.

Zet een sfeer neer
Het mooiste is natuurlijk wanneer je een echte sfeer neer kan zetten met je gedicht. Zo kan je een grapje maken of een mooie herinnering aanhalen. Houdt het altijd positief en opgewerkt om ongewenste spanningen te voorkomen. Voor kerst is het bovendien leuk om de kou van buiten en de warmte binnenhuis te benadrukken. Speel met clichés, maar omschrijf ze op een unieke manier.

Structuur
Rijmen kan flink tegen vallen. Gelukkig kan je gebruik maken van verschillende hulpmiddelen. Zo kan je een standaard rijmstructuur gebruiken. Zorg bijvoorbeeld dat alle zinnen eindigen met woorden die op elkaar rijmen, of doe het om en om. Natuurlijk kan je het nog ingewikkelder maken en iedere derde regel laten rijmen, maar zorg er voor dat je de weg niet kwijt raakt.

Voorbeeld:
Je hebt slagzinnen
Waar je mee kunt beginnen
Maar als ze je niet zinnen
Zal je dit niets vinden

Dichten kan dan om en om
Dat rijmt toch net zo goed
Maar sommige vinden dat juist stom
Of weten niet hoe het moet

Dichten kan erg moeilijk zijn
Voor gevorderden, echt waar
Die dichten pas op de derde zin
Want dat vinden ze zo fijn